صفحه ٥٤٠

خلاصه اینکه سلامت اجتماعِ انسانی به سلامت جسمی افراد و امنیت روانیِ محیطِ جامعه وابسته است. حضرت زهرا(عليها السلام) در سه جملة اخيرِ خطبة مبارکِ خویش به عوامل بازدارنده‌ای می‌پردازند که خدای متعال برای سلامت روحی و جسمیِ جامعة انسانی وضع نموده است.

د) مُسکرات؛ عامل پليدي جسم و جان
نخست، حضرت به حرمت شراب اشاره فرموده، حکمت تشریع این نهی را دوری از پلیدی‌ها معرفی می‌نمایند. خدای مهربان براي حفظ سلامت جسم و جانِ انسان، وی را به احکامی راهنمایی نموده است که از آن جمله، حرمت استفاده از مُسکرات است. انگور ازجمله نعمت‌هاي حلال خداوند است که فواید فراوانی دارد. در قرآن کریم، از چند ميوه، مکرر نام برده شده که خرما و انگور از آن جمله است. در قرآن کریم آمده است: وَمِنْ ثَمَراتِ النَّخيلِ وَالأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَراً وَرِزْقاً حَسَناً إِنَّ في‏ ذلِكَ لآيَة لِقَوْمٍ يَعْقِلُون؛(572) «و از ميوه‏هاى درختان نخل و انگور، مُسكرات و روزىِ نیکو مى‏گيريد. در اين، نشانة روشنى است براى جمعيتى كه انديشه مى‏كنند».
خداي مهربان در این آیه، از دو نعمت خویش یعنی خرما و انگور سخن به میان آورده، آنان را حامل نشانه‌ای برای اهل تعقل می‌داند. اما انسان گرچه رزق‌هایی مفید و نیکو از آنان به دست می‌آورد، بر اثر پیروی از شیطان، از این نعمت‌های خوب و بسيار مفيد، مُسکرات هم تولید می‌کند که مصرف آنها، هم به بدن آسيب مي‌رساند، هم عقل را ضايع مي‌کند و هم سبب ناامني در جامعه مي‌شود.