صفحه ٧٠

در دنیاى امروز و دیروز به شدّت محل حاجت و ابتلا بوده وهست، در حالى که رباى معاوضه چندان محل ابتلا نیست.(60) به همین دلیل غالب آیات و روایات تحریم ربا، ناظر به رباى قرضى است.
مثلا آیه شریفه (فَاِنْ تُبْتُمْ فَلَکُمْ رُؤوسُ اَمْوالِکُمْ لا تَظْلِمُونَ وَ لا تُظْلَمُونَ) ناظر به رباى قرضى است که مى فرماید: «بعد از توبه اصل سرمایه اى را که قرض داده اید بازپس بگیرید و ظلم نکنید (به خاطر گرفتن سود) و به شما ظلم نمى شود».
همچنین آیه شریفه (یَمْحَقُ اللهُ الرِّبا وَیُرْبِى الصَّدَقات) نیز ناظر به رباى قرضى است، چرا که در اینجا «ربا» در مقابل «صدقات» ذکر شده است و مناسب با صدقه، رباى قرضى است. همچنین بعضى از آیات دیگر.
علاوه بر این در عصر نزول این آیات نیز رباى قرضى شایع بوده است و اساساً آیه اوّل چنانکه اشاره شد در مورد عموى پیامبر(صلى الله علیه وآله) و رباى قرضى نازل گردید;(61) که حضرت بر تمام رباهاى عصر جاهلیّت خط بطلان کشید.
روایات باب ربا نیز ناظر به رباى قرضى است، و فلسفه هاى پنجگانه، همه با رباى قرضى سازگار است.