صفحه ١٠٥

 تزکیه است و نفس انسان به شیوه‌های گوناگون مثل حب جاه، مقام، همسر، فرزند و ثروت، انسان را فریب می‌دهد.

4. امید به وسعت وقت
«از موانع بزرگ بیداری، که اراده و عزم را در انسان می‌میراند، آن است که انسان گمان کند وقت برای سیر وسیع است... انسان به کلی آخرت را فراموش می‌کند و مقصد، از یاد انسان می‌رود» (94)

5. غفلت از خود و عیب جویی از دیگران

6. علم بدون ایمان

7. مجادله، ایجاد تفرقه و اختلاف
«دعواهای ما، دعوایی نیست که برای خدا ومصالح اسلام باشد، همه برای خودشان است» (95)

8. لذت گرایی
«بدان که التذاذات هر چه بیشتر باشد، قلب از آن، بیشتر تأثر پیدا می‌کند، تا آن که تمام وجهه‌ی قلب به دنیا و زخارف آن گردد. که تمام خطاهای انسان و گرفتاری به معاصی و سیئات، برای همین محبت و علاقه است» (96)